petak, 3. novembar 2023.  18:22h
Pročitano 453 puta

Zavod za javno zdravlje Pančevo obeležio 102 godine postojanja

Dan Zavoda za javno zdravlje Pančevo obeležen je danas stručnim predavanjima u Maloj Sali Gradske uprave grada Pančeva.

Dr Ljiljana Lazić, direktorka Zavoda za javno zdravlje Pančevo podsetila je na 102 godine rada i postojanja ove zdravstvene ustanove, na 32 godine samostalnog postojanja Dr Ljiljana Lazić, direktorka Zavoda za javno zdravlje Pančevo podsetila je na 102 godine rada i postojanja ove zdravstvene ustanove, na 32 godine samostalnog postojanja Pančevo MOJKraj/D.K.

 

Dr Ljiljana Lazić, direktorka Zavoda za javno zdravlje Pančevo podsetila je na 102 godine rada i postojanja ove zdravstvene ustanove, osvrnula se na značaj ove ustanove i dodala da se u Zavodu uvode inovacije koje će pomoći građanima da lakše dođu do dijagnoze.

Danas obeležavamo 102 godine obavljanja delatnosti na ovim prostorima preko raznih institucija koje su se drugačije zvale ali su se istim poslom bavile. Od 1921. godine, kada je osnovana prva epidemiološka stanica, do današnjih dana mi se bavimo prevencijom i ranim otkrivanjem bolesti na teritoriji našeg okruga. Od 1991. godine mi smo samostalna zdravstvena ustanova. Očekujemo da se ovih dana završi naša nova zgrada u Ulici Miloša Obrenovića i iskreno se nadamo da ćemo se u što skorije vreme useliti i da ćemo sledeći Dan Zavoda obeležiti u našem prostoru, kaže dr Ljiljana Lazić.

Prim. dr Ljiljana Lazić rekla je i da je u prethodne tri godine došlo do promena u kadru Zavoda. Od 2019. do danas ustanovu je napustilo 14 radnika, što zbog odlaska u penziju, što zbog odlaska na druge poslove i zbog jednog smrtnog slučaja. U međuvremenu je u stalni radni odnos primljeno 19 radnika, pa u Zavodu danas radi 93 zaposlenih na neodređeno i 15 zaposlenih na određeno vreme.

Zanovili smo i opremu. Stavili smo u funkciju PCR aparat koji smo već imali, ali smo dobili i dva nova, kao i aparat za automatsku ekstrakciju, aparat za elizu, ICPMS aparat u hemijskoj laboratoriji i gasni hromatograf sa masenim detektorom. Iako smo u prethodne tri godine najviše bili usmereni na epidemiju kovida 19, uporedo smo radili i na uvođenju novih programa za lakši rad naših zaposlenih, pa smo tako uveli programe za kliničku biologiju i za ispitivanje vode i namirnica, a ovih dana smo pustili u rad i program za sanitarne preglede, rekla je, između ostalog prim. dr Ljiljana Lazić.

 

370064948 1065467598102870 3143750333207946100 n

 

Pored opreme i prostora, radilo se i na edukaciji kadra kroz stručno usavršavanje. Trenutno su tri doktora na specijalizacijama, a još toliko njih na užim specijalizacijama, dok je jedan doktor dan uoči ovog skupa položio stručni ispit pa tako Zavod sada ima jednog specijalistu više.

Prim. dr Ljiljana Lazić otkrila je i koji su planovi i aktivnosti koje Zavod planira da sprovede do sledeće godine u ovo vreme.

Pre svega, veoma su nam bitni projekti prekogranične saradnje. Uspostavili smo jako dobru saradnju sa rumunskim partnerima i očekujemo da ćemo u narednom periodu dobiti značajne projekte i sredstva zajedno sa kolegama iz Rumunije, kako iz oblasti zdravstvene delatnosti tako i iz oblasti ispitivanja parametara životne sredine. Takođe, radimo na projektima prevencije zaraznih bolesti i masovnih nezaraznih bolesti u smislu organizacije i sprovođenja skrininga u saradnji sa zdravstvenim ustanovama na teritoriji okruga. Nadamo se još boljoj saradnji sa lokalnim samoupravama kada je reč o lokalnim programima javnog zdravlja i monitoringa životne sredine. Za sada odličnu saradnju imamo sa Pančevom, Vršcem, Kovinom i Belom Crkvom, a očekujemo da se i druge opštine na teritoriji okruga uključe. Zahvaljujući opremi koju imamo, kada se preselimo u novu zgradu moći ćemo da proširimo zdravstvene usluge u kliničkoj mikrobiologiji. Spremni smo za sve ove izazove i ja se nadam da ćemo do narednog Dana Zavoda moći da se pohvalimo još boljim rezultatima, rekla je dr Ljiljana Lazić.

Povodom Dana Zavoda u Gradskoj upravi održano je i nekoliko predavanja od značaja za sve stanovnike Južnog Banata na čijoj teritoriji deluje Zavod za javno zdravlje Pančevo.

„Ključni statistički pokazatelji porođaja u Južnobanatskom okrugu u periodu od 2013. do 2022. godine“ naziv je predavanja prim. dr Jasmine Pavlović Stojanović, spec. socijalne medicine, subspecijalista medicinske informatike.

„Dojenje nektar emocija i zdravlja – Naša iskustva u sprovođenju Nacionalnog programa podrške dojenju, porodičnoj i razvojnoj nezi novorođenčeta“ naziv je predavanja dr Aleksandre Perović, spec. socijalne medicine.

 

dan zavoda pancevo

 

„Epstein-Barr virusne infekcije - Dijagnoza i interpretacija rezultata“ naziv je predavanja spec. dr med. Jelena Minić Vasić.

„Epidemiološke i kliničke karakteristike SARS-CoV-2 infekcije u Južnobanatskom okrugu tokom 2021. godine“ naziv je predavanja dr Olivere Stanišić, spec. epidemiologije.

 

dan zavoda

 

Zavod za javno zdravlje Pančevo uskoro će dobiti i svoju novu zgradu koja će poboljšati opšte uslove i rad zaposlenih.

 

„Ključni statistički pokazatelji porođaja u Južnobanatskom okrugu u periodu od 2013. do 2022. godine“, prim. dr Jasmina Pavlović Stojanović, spec. socijalne medicine, subspecijalista medicinske informatike   

Na  osnovu člana 29. Zakona o zdravstvenoj dokumentaciji i evidencijama u oblasti zdravstva ("Sl. glasnik RS", br. 123/2014, 106/2015, 105/2017 i 25/2019 - dr. zakon) sve zdravstvene ustanove su u obavezi da formiraju i popunjavaju individualni izveštaj o prijavi rođenja.

Dve opšte bolnice (Pančevo i Vršac) na teritoriji Južnobanatskog okruga dostavljaju jednom mesečno svoje popunjene obrasce prijave rođenja u papirnoj formi Zavodu za javno zdravlje Pančevo, gde se podaci unose u elektronsku bazu.

Na osnovu podataka dobijenih iz ove baze, analizirani su osnovni demografsko-statistički pokazatelji o porodiljama i novorođenoj deci za deset poslednjih godina (obuhvaćen je period od 2013. do 2022. godine), sa ciljem  da se prikaže  statistički profil i osnovne karakteristike žena koje su se porodile na teritoriji Južnobanatskog okruga, kao i novorođene dece. Analizom su obuhvaćene i učestalosti najčešćih komplikacija tokom trudnoće i porođaja kod žena, kao i prisustvo najčešćih patoloških stanja kod novorođene dece.

Tokom deset posmatranih godina u Južnobanatskom okrugu je bilo ukupno 20.823 porođaja, a njihov broj je u ovom desetogodišnjem periodu smanjen za 360 (15%). Od ukupnog broja porođaja, 212 ih je bilo sa blizanačkim trudnoćama i samo jedna trudnoća sa trojkama. 

Prosečna starost svih porodilja na nivou okruga iznosila je 28,6 godina a prilikom prvog porođaja 27,3 godina. Primetno je da se za deset proteklih godina prosečna starost porodilja u oba slučaja povećala za oko godinu dana. Dve najmlađe porodilje su imale samo 13 godina, dok je najstarija porodilja u trenutku porođaja imala nešto više od 50 godina.  

Prosečan broj ranijih prekida trudnoće po jednoj porodilji je iznosio 0,2 a najveći zabeleženi broj ranijih prekida trudnoće kod jedne porodilje je 15 prekida.  

Svaka druga žena nije imala nijedan, svaka treća jedan a tek svaka osma dva prethodna porođaja. Prosečan broj ranijih porođaja po jednoj porodilji je iznosio 0,82; najveći zabeleženi broj porođaja kod jedne porodilje je registrovan tokom 2021. godine, kod  porodilje koja je u 36. godini života imala 15 ranijih porođaja.

Većina žena se porodila spontano i bez komplikacija (70%). U proseku je svaka peta trudnica porođena carskim rezom, a njihov procenat je u posmatranom periodu povećan sa 15,5% na 23,4%,  dok je svaki pedeseti porođaj u okrugu obavljen uz primenu vakuma i forcepsa.

Neznatno više je bilo novorođenih dečaka (51,4%), nego devojčica (48,6%), a najveći broj dece (oko dve trećine) je rođen u terminu tokom 39. i 40. nedelje trudnoće. Prosečna gestaciona starost u trenutku porođaja je iznosila 39 nedelja.  

Dve trećine beba je imalo telesnu težinu u intervalu između 3.000 i 4.000 grama, dok je prosečna telesna težina na rođenju iznosila 3.300 grama; prosečna telesna dužina novorođene dece na nivou okruga je iznosila 50,4 centimetara.

Procenat  živorođene dece sa malom telesnom težinom na rođenju (ispod 2.500 grama) se kretao oko 5% (od 4,4 % do 5,7%). Prevremeno rođena deca sa porođajnom telesnom masom manjom od 2500 grama su najčešće nedovoljno razvijena i veoma osetljiva. Zbog prevremenog rođenja, kod njih je u određenoj meri prisutna opšta nezrelost organa i sistema koji su važni za život, usled čega može da dođe do brojnih zdravstvenih problema i komplikacija.

Oko 3% novorođene dece je na rođenju imala Apgar skor od 1 do 7 što ukazuje da je ovoj deci na rođenju bila potrebna dodatna medicinska nega i zdravstveni nadzor. Pet procenata dece na rođenju je ocenjeno ocenom 8, više od dve trećine sa 9 i jedna petina ocenom 10. Prosečni Apgar skor novorođenčadi na nivou okruga je iznosio 9. 

Najčešće komplikacije kod novorođenčeta prilikom porođaja su bile posledice vezane za komplikovani porođaj i neonatalna žutica. 

Više od 90% dece je bilo zdravo na otpustu iz bolnice. U proteklih deset godina je svako 20. dete imalo neko patološko stanje prilikom otpusta (najčešće dijagnoze na otpustu su bile neonatalna žutica i posledice prevremenog porođaja), a 3,5% je usled nekog patološkog stanja prebačeno na dalje lečenje u neku drugu zdravstvenu ustanovu.

„Dojenje nektar emocija i zdravlja- Naša iskustva u sprovođenju Nacionalnog programa podrške dojenju, porodičnoj i razvojnoj nezi novorođenčeta“, dr Aleksandra Perović, spec. socijalne medicine

Dojenje je vitalna komponenta ostvarivanja prava svakog deteta na najviši  mogući nivo zdravlja, istovremeno poštujući pravo svake majke da donosi odluku o tome kako da hrani svoje novorođeno dete, na osnovu potpunih, na dokazima zasnovanim informacijama, oslobođenih od komercijalnih interesa, i uz potrebnu podršku koja joj pomaže da donese svoju odluku. Prvih nekoliko sati i dana života novorođenčeta predstavljaju ključno vreme za uspostavljanje laktacije i za pružanje podrške majkama koja im je potrebna za uspešno dojenje. 

Isključivo dojenje je nesumnjivo „zlatni standard“ ishrane u prvim mesecima postnatalnog života. Svetska zdravstvena organizacija i Dečiji fond Ujedinjenih nacija preporučuju najmanje šest meseci isključivog dojenja, kao ključnog izvora ishrane odojčeta, a brojna, istraživanja pokazuju da dojenje nije samo obrok na dojci, već takođe ima značajne i dalekosežne efekte na kogniciju, ponašanje i mentalno zdravlje dece i majki. 

Prednosti majčinog mleka su nutritivne, optimalna digestija, imunoprotekcija, antialergijsko delovanje, potpuno uspostavljanje emotivne veze majke i deteta, smanjen rizik pojave karcinoma dojke i jajnika u dojilje, brza postpartalna redukcija uterusa, niži troškovi nege novorođenčeta.

2018. godine Vlada Republike Srbije je usvojila Uredbu o Nacionalnom programu podrške dojenju, porodičnoj i razvojnoj nezi novorođenčeta („Službeni glasnik RS” 53/ 2018). Osnovni ciljevi Programa su povećati stopu isključivo dojene dece u Republici Srbiji kroz tri godine: dojenje u prvom satu nakon rođenja sa 50,8% na 70%; dojenje u prvih 48 sati - 80% novorođenčadi; dojenje sa navršenih mesec dana na 40% novorođenčadi; dojenje sa navršena tri meseca sa 23% na 40% odojčadi; dojenje sa navršenih pet meseci sa 13% na 20% odojčadi; kao i povećanje stope ukupno dojene dece uz dohranu:sa navršena tri meseca na 60%; sa navršenih šest meseci sa 47% na 60%; sa navršenih dvanaest meseci sa 24,6% na 60%. 

Praćenje i procenu sprovođenja Programa, na osnovu prikupljanja, obrade i analize propisanih zdravstveno statističkih i drugih podataka, odnosno indikatora (pokazatelja) predviđenih ovim programom vrše instituti/zavodi za javno zdravlje u skladu sa kontinuiranim izveštavanjem nosioca programskih celina: domova zdravlja, porodilišta, specijalizivanih ustanove, bolničkih odeljenja na kojima se leče novorođenčad i odojčad, ili ginekološko-akušerske, odnosno pedijatrijske ustanove. Izveštavanje preko elektronske baze Servisa javnog zdravlja počela je da obavlja većina zdravstvenih ustanova iz Plana mreže ZU od 2021. godine, a na  području Južnobanatskog okruga krenuli su sa izveštavanjem svih 8 domova zdravlja, kao i dve opšte bolnice u Pančevu i Vršcu. Tokom 2022. godine kompletirano je izveštavanje svih predviđenih pokazatelja na našem okrugu iz osam domova zdravlja, kao i dve opšte bolnice u Pančevu i Vršcu. 

Osnovni cilj našeg rada je praćenje uspešnosti u ostvarivanju ciljeva Programa u zdravstvenim ustanovama na teritoriji Južnobanatskog okruga, kao i poređenje sa dostupnim izveštajima za Republiku Srbiju koji su dostavljeni od strane IZJZ Srbije tokom 2022.godine.     

Najvažniji rezultati istraživanja za 2022. godinu pokazuju da je na teritoriji JB okruga tokom 2022. godine najveći procenat trudnica savete o dojenju dobilo kod izabranog lekara (35%) i u Savetovalištu za trudnice (33,4%), dok je na teritoriji Srbije kod izabranog lekara savete dobilo oko polovina (49,4%) trudnica, a u savetovalištu (34%).

Nakon porođaja „kontakt koža na kožu“ u prvom satu ostvaren je kod oko polovine novorođančadi sa teritorije našeg okruga (49,9%), slično kao u porodilištima sa teritorije Srbije (53,%)

Podoj u prvom satu nakon porođaja, obavljen je kod nešto od manje od polovine novorođenčadi sa teritorije JB okruga (47,1%), a na teritoriji Srbije prema dostupnim podacima kod nešto manje od dve petine novorođenčadi (38,1%). 

Oko dve petine  (39%) majki sa teritorije JB okruga su bile 24 sata prisutne uz novorođenče, a isto toliko par sati dnevno, dok su prema dostupnim izveštajima  iz porodilišta u Srbiji skoro dve trećine majki bile konstantno uz novorođenče, a svaka sedma bar par sati dnevno.

Analiza pokazatelja koji koje su dostavljale zdravstvene ustanova sa teritorije Južnobanatskog okruga tokom 2022. godine, kao i sa područja Republike Srbije prema dostupnim podacima IZJZ Srbije putem Servisa javnog zdravlja, ukazuje da su realizovani, odnosno ispunjeni nacionalni ciljevi isključivog dojenja dece sa navršenih mesec, tri i pet meseci i ukupno dojene dece sa tri i šest meseci. Nisu još dostignuti ciljevi dojenja novorođenčadi u prvom satu nakon rođenja (70%), isključivog dojenja dece u prvih 48 sati (80%), kao i da procenat ukupno dojene dece sa 12 meseci bude 60%, zbog čega treba intezivirati aktivnosti na postizanju navedenih ciljeva u navedenom periodu

"Epstein-Barr virusne infekcije- Dijagnoza i interpretacija rezultata“, spec. dr med. Jelena Minić Vasić

Brojnim istraživanjima u svetu dokazana je prevalencija EBV infekcija veća od 90%, što ga svrstava među najrasprostranjenije humane viruse. 

Izloženost virusu se obično dešava rano u životu, pri čemu većina dece u zemljama u razvoju postaje seropozitivna do 5. godine. 

Upravo kod male dece, primarna infekcija EBV ostaje klinički neprepoznata, jer prolazi asimptomatski ili u vidu nespecifičnog virusnog sindroma. 

Kod adolescenata se u 30-70% slučajeva primoinfekcija razvija u vidu sindroma infektivne mononukleoze. 

EBV infekcija se smatra važnom karikom u etiologiji velikog broja tumora, među kojima su najbrojniji limfomi, zatim nazofaringealni i gastrični karcinomi, kao i limfoproliferativne bolesti kod transplantiranih i drugih imunosuprimiranih pacijenata. 

Danas sve veći značaj EBV infekcija dokazan je u etiopatogenezi multiple skleroze, reumatoidnog artritisa, sistemskog eritemskog lupusa i inflamatornih bolesti creva.

Detekcija antitela na antigene EBV u serumu pacijenata i njihova pravilna interpretacija omogućavaju otkrivanje infekcije ili reaktivacije, a zatim primenu odgovarajuće terapije i nege inficiranih. 

U našoj laboratoriji se od 2023. vrše analize na prisustvo IgM i IgG antitela na VCA antigen i IgG antitela na EBNA-1 antigen EBV. Kombinacijom ova tri parametra i drugih kliničkih alata olakšana je dijagnoza akutnih i latentnih infekcija EBV. 

Naš zadatak je da upoznamo lekare sa logaritmom testiranja EBV infekcija kako bi olakšali dijagnostiku, prognozu, predviđanja i prevenciju bolesti u rasponu od zaraznih bolesti (infektivne mononukleoze) do određenih podtipova limfoma, sarkoma i karcinoma.

„Epidemiološke i kliničke karakteristike SARS-CoV-2 infekcije u Južnobanatskom okrugu tokom 2021. godine“, dr Olivera Stanišić, spec. epidemiologije

Novi korona virus ili SARS CoV-2, se u kratkom periodu nakon svoje pojave, u Vuhanu u Kini krajem 2019. godine, brzo proširio na ceo svet zbog čega je 11. marta 2020. godine Svetska zdravstvena organizacija proglasila pandemiju Kovida -19. 

Ovo oboljenje i danas, skoro četiri godine nakon što je virus identifikovan, predstavlja veliki javnozdravstveni problem. Još od pojave španske groznice 1918/19. godine, nije u mirnodopskim uslovima bilo događaja koji je jače od ove pandemije uzdrmao čovečanstvo. 

Pored ogromnih zdravstvenih, ekonomskih i društvenih posledica koje je za sobom ostavila, pandemija je istovremeno pokazala i na koji način se savremeni svet „snašao“ u borbi da kontroliše i zaustavi Kovid-19. Zbog opšte osetljivosti čitave svetske populacije, koja se prvi put susrela sa virusom, brzog širenja virusa koje je doveo do velikog broja obolelih u kratkom vremenskom periodu i velikog opterećenja zdravstvenog sistema na svim nivoima, jasno je bilo da će borba sa virusom biti neizvesna, a tok pandemije na samom njenom početku biti nepredvidiv. 

Prvi potvrđen slučaj zaraznog oboljenja izazvan novim SARS CoV-2 virusom u našoj zemlji prijavljen je 6. marta 2020. godine, a u Južnobanatskom okrugu, četiri dana kasnije, 10. marta 2020. godine. 

Epidemija Kovida- 19 je u Republici Srbiji proglašena 19. marta 2020. godine.

Tokom 2021. godine u Južnobanatskom okrugu prijavljeno je 34.912 obolelih pacijenata sa potvrđenom SARS CoV-2 infekcijom, sa stopom incidencije od 11.885,7/100.000 stanovnika. 

Najviša stopa incidencije zabeležena je u opštini Kovačica, a najniža u opštini Plandište. 

U odnosu na uzrast najviše stope incidencije zabeležene su u uzrastu od 40-49 godina. 

Uzrasno specifične stope incidencije bile su veće kod žena u svim uzrasnim grupama osim u dobi od 0-14 godine i 60 i više godina. 

Najviše stope incidencije registrovane su tokom oktobra meseca 2021.godine. 

Blagu kliničku sliku imalo 90,2% obolelih, 8% je imalo tešku kliničku sliku, dok 1,8% nije imalo simptome bolesti. 

Kod 22,8 % obolelih od SARS CoV-2 infekcije bili su prisutni jedan ili više komorbiditeta, od kojih najčešće hipertenzija (62,1%). 

Najčešće zabeleženi simptom bolesti bila je febrilnost (73,6%). 

Kompletna vakcinacija sprovedena je kod 17,9% pacijenata obolelih od SARS CoV-2 infekcije, a najčešće primenjena vakcina kod imunizovanih bila je Sinopharm (69,9%).

Rezultati dobijeni u ovom istraživanju su značajni za planiranje preventivnih i protivepidemijskih mera za sprečavanje nastanka i širenja Kovid-19 bolesti u Južnobanatskom okrugu u budućnosti, za usmeravae aktivnosti ka ciljnim grupama pod povećanim rizikom od težeg oblika bolesti i za organizaciju zdravstvene službe, a sve sa ciljem da se smanji učestalost oboljevanja od težeg oblika SARS CoV-2 infekcije i hospitalizacije. 

Dalje aktivnosti bi svakako trebalo usmeriti na ukazivanje značaja imunizacije protiv Kovid-19 bolesti i povećanje obuhvata imunizacijom stanovnika Južnobanatskog okruga. 

Autor:  Pančevo MOJKraj
Ocenite ovaj članak:
(1 Glas)

Dodaj komentar



Saglasan sam sa pravilima komentarisanja navedenim u uslovima korišćenja!
EUR 0.00 0.00 USD 0.00 0.00 CHF 0.00 0.00 SEK 0.00 0.00